Tìm hiểu các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí hiện nay

Không chỉ tại Việt Nam mà rất nhiều nơi trên thế giới cũng đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Thậm chí, có rất nhiều nước vì không khí ô nhiễm mà mỗi năm đã cướp đi sinh mạng của hàng triệu người. Vậy nguyên nhân gây ô nhiễm không khí, có biện pháp nào để khắc phục không? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ngay sau đây!

 

Tìm hiểu các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí

1. Ô nhiễm không khí là gì?

Chúng ta rất thường xuyên nghe thấy cụm từ ô nhiễm không khí. Vậy thực chất liệu mọi người đã hiểu rõ ô nhiễm không khí là gì chưa? Tình trạng ô nhiễm không khí xuất hiện là bởi các thành phần trong không khí thay đổi. Bụi, khói, hơi hoặc các khí lạ xuất hiện trong không khí, chúng có thể làm giảm tầm nhìn, gây ra mùi khó chịu, dẫn đến tình trạng biến đổi khí hậu, khiến sức khỏe của con người lẫn các sinh vật khác bị ảnh hưởng và đặc biệt là có thể làm hỏng môi trường sống. 

2. Các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí

Nguyên nhân ô nhiễm không khí được tìm thấy rất nhiều. Tuy nhiên, khiến môi trường bị ô nhiễm chủ yếu gồm 2 nguyên nhân chính, đó là: ô nhiễm từ tự nhiên và ô nhiễm không khí do con người gây ra.. Trong hai nguyên nhân gây ô nhiễm này thì yếu tố ô nhiễm không khí được coi là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ô nhiễm ngày một nghiêm trọng hơn.

2.1. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí tự nhiên

– Ô nhiễm từ gió: Có lẽ nhiều người không hề nghĩ tới rằng gió cũng là một trong các nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm không khí. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh rằng gió chính là tác nhân giúp đẩy bụi bẩn và các chất khí đi xa tới hàng trăm km, khiến sự ô nhiễm lây lan rộng và nhanh hơn

– Bão: Khi xuất hiện bão, NOx được sinh ra khiến bão được liệt vào danh sách các tác nhân gây ô nhiễm không khí tự nhiên. Đặc biệt, khi bão cát xuất hiện sẽ mang theo bụi mịn PM10 và PM.25 đi xa khiến cho môi trường bị ô nhiễm bụi mịn nghiêm trọng, ảnh hưởng tới sức khỏe con người, sinh vật và hệ sinh thái

– Cháy rừng: Một trong các tác nhân gây ô nhiễm không khí tự nhiên không thể không kể đến đó chính là cháy rừng. Khi xảy ra cháy rừng, lượng Nito Oxit trong không khí tăng cao, khiến môi trường ô nhiễm nặng nề

Cháy rừng là một trong các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí

– Núi lửa: Nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm không khí cũng có thể xuất phát từ núi lửa. Khi núi lửa phun trào sẽ tạo ra một lượng lớn các khí clo, lưu huỳnh, metan,… Đây là các chất có thể gây ra tình trạng ô nhiễm không khí

– Các nguyên nhân khác: Trong rất nhiều nghiên cứu đều đã nêu nguyên nhân làm ô nhiễm không khí và nước có thể là do các chất phóng xạ có trong tự nhiên, sóng biển,… Tuy nhiên, các yếu tố không phải là nguyên nhân chủ yếu mà chỉ góp một phần nhỏ vào việc tạo nên tình trạng ô nhiễm như hiện nay

2.2. Ô nhiễm không khí do con người

Có thể nói con người chính là nguyên nhân ô nhiễm môi trường không khí lớn nhất. Môi trường trở nên ô nhiễm nặng nề như hiện nay chính bởi các hậu quả từ sinh hoạt, sản xuất,… của con người gây ra. Từ những hoạt động sinh hoạt bình thường như nấu nướng cho tới giao thông, sản xuất,… của con người đều gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường. Đặc biệt, tại các nước đang phát triển thì tình trạng ô nhiễm không khí lại càng diễn ra nghiêm trọng hơn. Các quốc gia đang phát triển được ví như bãi rác của thế giới bởi những nước phát triển đã tập trung vào vấn đề bảo vệ môi trường, trong khi đó những nước đang phát triển lại trở thành điểm đến cho các tập đoàn sản xuất lớn tập trung. Chính vì vậy, tình trạng ô nhiễm của các nước đang phát triển diễn ra nhanh và tồi tệ hơn.

Dưới đây là các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí được cho là do sự tác động từ con người:

– Khói, bụi từ các nhà máy, xí nghiệp: Đây được xác định chính là nguyên nhân lớn nhất gây ra tình trạng ô nhiễm không khí, nước và cả thức ăn. Trong khi hoạt động, các nhà máy, xí nghiệp thải ra môi trường một lượng lớn khói, bụi. Và trong khói, bụi lại chứa rất nhiều khí  CO2, CO, SO2, NOx cùng với cả các chất hữu cơ chưa cháy hết với nồng độ cao. Do không được xử lý khí thải đúng cách nên chúng không chỉ gây ô nhiễm bầu không khí mà còn cả nguồn nước, cây trồng, thức ăn và sức khỏe con người. Thậm chí, đây cũng chính là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng mưa axit

Ô nhiễm môi trường do khói bụi từ các nhà máy, xí nghiệp

– Giao thông: Các phương tiện giao thông hiện nay đều sử dụng nhiên liệu là khí đốt để hoạt động. Số lượng phương tiện giao thông tại các quốc gia đều rất lớn. Do đó, lượng khói, bụi được thải ra từ các phương tiện giao thông này rất nhiều và đây chính là nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí. Ở các nước chưa hoặc đang phát triển thì tình trạng ô nhiễm không khí do giao thông lại càng nghiêm trọng hơn bởi phương tiện giao thông được người dân tại các nước này sử dụng đã lỗi thời, cơ sở hạ tầng phục vụ giao thông cũng chưa phát triển

– Chiến tranh, tập trận quân sự: Một nguyên nhân của ô nhiễm không khí đó chính là hậu quả từ chiến tranh và các cuộc tập trận quân sự. Khi các hoạt động này diễn ra thì vũ khí hạt nhân, khí độc, tên lửa,… sẽ khiến môi trường, không khí ngày một ô nhiễm hơn

– Sinh hoạt: Việc nấu ăn bằng các nguyên liệu như than, củi cũng chính là lý do làm ô nhiễm không khí

3. Hậu quả của ô nhiễm không khí

Nguyên nhân và hậu quả của ô nhiễm không khí luôn là những vấn đề được quan tâm hàng đầu. Ô nhiễm không khí không chỉ gây nên những hậu quả nghiêm trọng đối với động, thực vật mà còn với cả con người.

3.1. Đối với động – thực vật

Tình trạng ô nhiễm không khí có thể gây ảnh hưởng tới tất cả các loài sinh vật sống trên trái đất. Các chất lưu huỳnh đioxit, chì, fluor, ozon, nito ddioxxit,… có thể khiến hệ thống giảm thoát nước bị hư hại, khả năng kháng bệnh ngày càng yếu đi.

Phần lớn các loại cây ăn trái đều khá nhạy đối với chất HF. Chỉ cần tiếp xúc với HF – một chất được tìm thấy tại những nơi có không khí bị ô nhiễm, có nồng độ trên 0.002 mg/m3 thì có thể khiến cho cây bị cháy đốm và rụng lá.

Bên cạnh đó, hiệu ứng nhà kính khiến cho trái đất nóng lên gây ra tình trạng biến đổi khí hậu, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự sống của động – thực vật.

Ô nhiễm không khí còn tạo ra mưa axit, khiến cho thực vật bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Flo trong không khí có thể khiến động vật, đặc biệt là vật nuôi bị ngộ độc, chết.

Tại các vùng không khí bị ô nhiễm, các chất có tính axit kết hợp với giọt nước mưa trong đám mây tạo thành mưa axit rơi xuống mặt đất có thể giết chết cây cối, động vật, cá,… và thay đổi tính chất của sông, suối, ao, hồ

Cánh rừng bị tàn phá sau trận mưa axit 

3.2. Đối với con người

– Bụi: Khi bụi đi vào có thể có thể gây ra các bệnh về mắt, da, đường máu, tim mạch, hô hấp,…

– Sulfur Điôxít (SO2)và Nitrogen Điôxít (NO2): Đây là hai chất khá độc hại đối với sức khỏe con người, chúng có thể gây co thắt các cơ thẳng của phế quản, tăng tiết nhầy ở niêm mạc đường hô hấp trên và các nhánh khí phế quản, ảnh hưởng chức năng phổi, viêm phổi, bệnh tim mạch, làm rối loạn chuyển hóa protein và đường, thiếu vitamin B, C, ức chế enzim oxydaza

– Cacbon mônôxít (CO) khi kết hợp cùng với chất hemoglobin (Hb) có trong máu sẽ khiến cho khả năng vận chuyển oxy trong máu bị suy giảm 

– Amoniac (NH3) có thể tạo nên sự kích thích mạnh mẽ lên mũi, miệng và cả hệ hô hấp. Nếu tiếp xúc với NH3 trong 30 phút, nồng độ 1500-2000 mg/m3 có thể gây nguy hiểm tới tính mạng

– Hydro sunfua (H2S): Khi chất này xâm nhập vào cơ thể chúng sẽ biến đổi thành sunfat. Khi ở nồng độ thấp chúng có thể kích thích tới mắt và đường hô hấp. Còn khi ở nồng độ cao có thể dẫn tới thiếu oxy và tử vong. Nếu tiếp xúc với H2S thường xuyên ở nồng độ thấp có thể gây độc cấp, mãn tính

– Các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs): Ở liều lượng cao chúng có thể gây ra tình trạng nhiễm độc cấp tính, viêm đường hô hấp cấp, rối loạn huyết học, rối loạn thần kinh, rối loạn tiêu hóa, kích ứng da, tổn thương ga, suy tủy và cả ung thư máu

– Chì (Pb): Có thể xâm nhập vào cơ thể qua hô hấp, thức ăn, nước uống, da, sữa mẹ,… Hàm lượng chì đọng trong cơ thể có thể khiến rối loạn tủy xương, đau khớp, cao huyết áp, tai biến não, viêm thận, nhiễm độc hệ thần kinh, rối loạn chức năng thận, thiếu máu

– Khí radon: Xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp hoặc thấm qua da, các vết thương hở. Radon có thể gây nên các bệnh nguy hiểm như ung thư máu, ung thư phổi,…

3.3. Đối với tài sản

Khi không khí bị ô nhiễm có thể làm hư hỏng tài sản như: làm gỉ kim loại, ăn mòn bê tông, làm sợi vải bị mất màu, giảm độ bền, hủy đi chất sơn có trên bề mặt sản phẩm, tranh ảnh bị mất màu, hư hại,…

3.4. Đối với toàn cầu

Không khí bị ô nhiễm không chỉ tạo ra các cơn mưa axit, hiệu ứng nhà kính mà còn làm biến đổi khí hậu và suy giảm tầng ozon.

4. Tình trạng ô nhiễm tại Việt Nam

Việt Nam cũng là một trong các quốc gia đang phát triển nên khó tránh khỏi tình trạng ô nhiễm môi trường. Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở Việt Nam chủ yếu là từ rác thải sinh hoạt, khói bụi, chất thải từ các xí nghiệp, nhà máy chưa qua xử lý, cháy rừng, đốt than củi, giao thông,… Chính các nguyên nhân ô nhiễm không khí ở Việt Nam đang khiến không khí nước ta ngày càng suy giảm chất lượng.

Trên đây là các nguyên nhân và hậu quả của ô nhiễm không khí mà mọi người nên biết. Để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm không khí thì mỗi chúng ta cần phải có ý thức, trách nhiệm và chung tay hành động. Ô nhiễm không khí có ảnh hưởng lớn, đe dọa tới sự sống của chính con người và hệ sinh thái, cướp đi khoảng 3 triệu sinh mạng mỗi năm. Đây chính là một kẻ thù thầm lặng và cực kỳ nguy hiểm.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *